Sportmanagementopleidingen in Vlaanderen: “Het einddoel blijft het vinden van een sportjob!”

Expert Class, postgraduaat, master, bachelor, banaba,... Sportmanagementopleidingen in Vlaanderen bestaan vandaag op allerlei niveaus en in verschillende richtingen. Toch gaat het om een vrij recent fenomeen. In 1999 werd in ons land de Expert Class in Professioneel Sportmanagement gelanceerd. Pionier en bezieler Jos Verschueren studeerde zelf sportmanagement in Nederland en Zwitserland. Vandaag, 15 jaar later, bestaat er een vruchtbare wisselwerking tussen ‘zijn’ Expert Class en Postgraduaat Sportmanagement (PG SPORT) en verschillende sportmanagementopleidingen bij onze noorderburen. (Dit artikel verscheen eerder in Sport&Strategie, het vakblad voor professionals in de sport, bij overheid, bedrijven en media, auteur: Sarah Van Dingenen.)

Wat heeft je ertoe aangezet om een postacademische opleiding sportmanagement uit de grond te stampen in een complexe sportregio als Vlaanderen?
“Buikgevoel. Er is absoluut geen marktonderzoek aan voorafgegaan. Ik eet, drink en stink sport. Die passie heeft me in 1994 richting Apeldoorn en dus Papendal gestuwd. Ik was een advertentie over een pilot-opleiding sportmanagement tegengekomen in een Nederlandse nieuwsbrief over reclame en communicatie. Als eerste en enige Belg ben ik die gaan volgen. Ik combineerde het met een managementfunctie bij Volleybalclub Lennik en - jawel - een deeltijdse arbeidersbaan bij hamburgerketen Quick. Kwestie van ook een vast inkomen te hebben. Heel het academiejaar ben ik elke donderdagmiddag naar Nederland gereden om colleges te volgen van 14 tot 21 uur. Na afloop dacht ik: ‘Hier moet ik iets mee doen, want dit bestaat niet bij ons’.

Uiteindelijk heb ik in 1999 de stap gezet om in Brussel een voortgezette opleiding sportmanagement op te starten en de Expert Class was geboren: een reeks colleges en seminaries van één namiddag per week, bedoeld voor professionals in sport. Ik had natuurlijk het basisgerecht in Nederland geproefd, maar ik heb er een flinke Belgische saus over gegoten. Dat ik op dat moment als ‘in house’ consultant aan de slag was op de marketingafdeling van het BOIC heeft me flink geholpen. Daaruit haalde ik de contacten voor de eerste gastdocenten. De allereerste gastspreker was niemand minder dan Dr. Jacques Rogge.”

Drie jaar later heb je ook een voltijdse opleiding gelanceerd. Er was dus duidelijk een publiek voor?
“De Expert Class, toen nog bij VLEKHO Business School, had 32 inschrijvingen vanaf jaar één. Na drie jaar merkten we dat er heel veel aanmeldingen waren van jonge wolven en wolvinnen die zich na hun studies wilden inschrijven. In 2002 zijn we daarom van start gegaan met een voltijdse opleiding: het Postgraduaat Sport, Economie en Communicatie, nu Postgraduaat Sportmanagement genoemd. ‘PG SPORT’ staat open voor iedereen, niet enkel voor de bachelor of master LO. Terecht, zo bleek, want van bij het begin schreven sociologen, psychologen, communicatiewetenschappers, bachelors marketing, TEW’ers en juristen zich in. En zo zie je maar: nu heb je psychologen die in de sportjournalistiek zijn gestapt of taalkundigen die in een wielerploeg werken. Sinds 2006 zitten beide opleidingen aan de Vrije Universiteit Brussel, Faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie, Vak- groep Sportbeleid en Management.”

Hoe evolueerden beide opleidingen ten opzichte van elkaar? 
“De Expert Class is een samenwerking met Arko Sports Media en telt gemiddeld 25 deelnemers. Bij PG SPORT schommelt dat tussen 50 en 70. Mooi is dat diezelfde ruggengraat van docenten en gastsprekers helemaal mee geëvolueerd is. De meeste docenten van de Expert Class kregen ook hun rol in het voltijdse programma. Allemaal zijn ze van transparant en overheadprojector naar PowerPoint en beamer geëvolueerd. En velen ook naar de publicatie van één of meerdere handboeken. De eerste inschrijvingen kwamen destijds binnen via fax. Vandaag is er enkel nog e-mail. Maar een kennismakingsgesprek op basis van motivatiebrief en curriculum vitae blijf ik toepassen. Ik wil absoluut weten welk vlees ik in de kuip heb en selectief zijn.”

Vormt dat dan het belangrijkste onderscheid tussen het postgraduaat en een bachelor- of masterstudie?
“Precies. PG SPORT is een one-to-one en dus persoonlijk gerichte opleiding. Dat is net wat ze sterk maakt. Anoniem in de klas zitten is onmogelijk. De meerwaarde van PG SPORT bestaat uit de persoonlijke ambitie van de deelnemers in combinatie met mijn enthousiasme en netwerk. Iedereen die op de eerste dinsdag van oktober binnenkomt, spreek ik aan met zijn of haar voornaam. Veel studenten, ik noem ze deelnemers, trekken dan grote ogen. Ze zijn gewend om in een aula van 400 of meer verstopt te zitten.

PG SPORT is heel anders van opzet. De deelnemers kiezen er zelf en bewust voor. Doel is om peper en zout op hun bachelor- of mastergerecht te strooien.Wij willen op één jaar tijd het sportleven en het leven van jonge mensen doen openbloeien. En ja, het is voluit en met passie. Ik haal veel kracht uit het werken met jonge mensen en uit het ongelofelijke team dat we hebben. De docenten zijn allemaal sterke persoonlijkheden waarvan de ene de andere soms tegenspreekt. Wat PG SPORT wil meegeven, is de grootste gemene deler van hoe sport zich verhoudt tegenover alle andere sectoren in de samenleving. Daarom is er ook het vak Sport-Frans. Zo kan je tenminste je passie verwoorden in de tweede landstaal als je gaat solliciteren. En ja, ook grafische communicatie met technischer zaken als JPEG, pixels enzovoorts komt aan bod. Omdat je vroeg of laat een brochure of jaarverslag zal moeten briefen of beoordelen. Je moet ook leren omgaan met mensen. Met ouders van getalenteerde kinderen of ouders die denken dat ze getalenteerde kinderen hebben. Wat een groot verschil is. Met bestuursleden, vrijwilligers, 65-plussers. Daarom is er het vak Sport & People Management.”


Komen de deelnemers ook effectief terecht in een baan in de sportsector?

“Zeker! Het einddoel blijft het vinden van een sportjob. Dat mag Decathlon zijn, waar je als master in de handelswetenschappen eerst een maand de vrachtwagen kan lossen. Om na enkele weken door te groeien tot afdelingsmanager. Zo is er al iemand directeur van een Decathlon-zaak geworden. Er zijn ook een aantal ex-studenten actief bij bekende sportmarketingbureaus als Golazo en Sportizon of als sponsormanager bij grote merken. Een knap voorbeeld is Jacob Vanluchene die een uiterst boeiende job heeft bij Red Bull. Hij komt er ook jaarlijks een gastles over geven. En er is een alumna die op het BOIC werkt. Bij talrijke sportbonden zijn er ex-PG SPORT’ers aan de slag. Ellen Volckaert en Guillaume Gobert leiden het Belgian Paralympic Committee op technisch en commercieel vlak in goede banen.

Ook de Sport Business Projecten (SBP), de PG SPORT-afstudeerprojecten, leiden meermaals tot aanwervingen. De SBP’s zijn wat ik noem onze ‘corporate sporting responsability’. De projecten moeten een meerwaarde betekenen voor zowel studenten als opdrachtgevers. Dat zijn dan bedrijven, federaties, clubs,... Op die manier dragen we bij aan de ‘versporting’ van de maatschappij. De huisstijl van de Belgische sportfederatie voor doven en slechthorenden is gemaakt door PG SPORT’ers en is nog steeds in gebruik. Enkele deelnemers zijn doorgegroeid tot docent of gastspreker. Er zijn ook bedrijven ontstaan vanuit de opleiding.

Kortom, PG SPORT is een springplank. De ene springt er al wat sierlijker af dan de andere. Nog een andere durft niet springen. En nog een andere springt niet van de plank van 3 meter maar kiest resoluut voor die van 10 meter. Precies om die reden heeft de opleiding een hoge coachfunctie. Iedereen die afstudeert heeft alle ingrediënten en contacten om een persoonlijk succesverhaal te schrijven. Een mooi verhaal is nog steeds dat van Anton. Die moest nog maar één examen afleggen, maar besliste om dat niet te doen - ik ben er nog altijd wat kwaad om. Anton moest en zou starten met zijn eigen onderneming in het buitenland. En hij wou meteen vertrekken. Intussen woont hij al meer dan 10 jaar met zijn partner aan de Atlantische Oceaan in Frankrijk, waar ze een Board ‘n Breakfast uitbaten. Een schitterend concept!”

Wat is jouw rol binnen de dagelijkse werking?
“Ik geef zelf geen vak, maar ik leid wel elke les in met een actualiteitsgebonden topic. Ik kan niet tegelijk rechter en partij zijn. Op papier heet mijn rol ‘directeur sportmanagement’. Ik zie het eerder als opleidingscoach, als lifestyle trainer. En ik coördineer alle parameters: docenten, lokalen, kalender, examens, organisatie van de buitenlandse trips, proclamatie, enzovoorts. Het mooiste moment is wanneer ouders mij op de ‘Graduation Ceremony’ komen bedanken voor het fantastische extra studiejaar van hun dochter of zoon. De ouders zijn heel vaak de sponsors. Als die dankbaar zijn, is de cirkel rond. Voor de verdere nazorg werken we structureel samen met Sportcareers. Dat is een sportcarrièreplatform, opgestart door Jelle Verdoodt, ook alumnus PG SPORT. Hij verzamelt sportvacatures en organiseert workshops en netwerkavonden voor sportprofessionals én studenten met ambitie in de sportwereld. Kortom, PG SPORT is tijdloos.”

Je vertelde dat de oorsprong in Nederland ligt. Bestaat er vandaag een samenwerking met Nederlandse sportmanagementopleidingen?
“Ja, ik heb er vele en uitstekende contacten. Twee collega’s van Saxion University of Applied Sciences in Deventer volgden bijvoorbeeld de Expert Class, waarna ze in eigen land een bacheloropleiding Sport & Experience Marketing hebben opgericht. Zij gaan jaarlijks mee op onze Premier League-trip naar West Ham United. En er komen jaarlijks Nederlandse deelnemers de opleidingen volgen. Daarnaast ben ik vaak lid of voorzitter van het NVAO, het Nederlands-Vlaams Accreditatieorgaan voor Nederlandse en Vlaamse sportmanagement- en marketingopleidingen. Ik vind internationalisering een boeiende uitdaging. En die wil ik ook in de praktijk brengen. Een concreet nieuw project in die richting staat momenteel in de startblokken. Europe, here we come!”

Voor meer info over de opleidingen kan je terecht op www.pgsport.be en www.expertclass.be en via social kan je rechtstreeks met Jos connecten via Twitter en LinkedIn


* nieuw: Opleiding Sportmanager - Syntra



Plaats een reactie

Artikel is geschreven door: Sport&Strategie

Vijf keer per jaar bericht het journalistieke vakblad Sport & Strategie over trends en ontwikkelingen in de (inter)nationale sport. Met bijdragen van gerenommeerde sportjournalisten en experts richt Sport & Strategie zich op beleidsbepalers, bestuurders en managers binnen de Vlaamse wereld van (top)sport.

Sport&Strategie